تاریخ امروز :آگوست 13, 2020
هزینه فرصت

هزینه فرصت به چه معناست؟ و چه کاربردی دارد؟

هزینه فرصت به زمانی گفته می‌شود که اگر یک شخص یا بنگاه از بین چند انتخاب متفاوتی که دارند تنها یکی از انتخاب‌ها را برگزینند. در این شرایط هزینه فرصت آنها با هزینه مرتبط با بهترین انتخابی که ممکن بود داشته باشند معادل می‌شود که در این صورت از برگزیدن بقیه انتخاب‌ها صرف نظر می‌شود.

در یک جمله می‌توان گفت هزینه فرصت که به آن هزینه فرصت از دست رفته و یا هزینه فرصت سرمایه نیز گفته می‌شود شامل هزینه‌هایی است که از رد کردن بهترین گزینه‌های جایگزین در زمان انتخاب تصمیم اتخاذ می‌شود. البته هزینه فرصت به معنای هزینه‌ای که برای فرصت‌های از دست رفته پرداخت می‌شود نیز اشاره دارد.

مفهوم هزینه فرصت در پروژه های اقتصادی

این مفهوم بیشتر در پروژه‌های اقتصادی معنا پیدا می‌کند و هدف آن نیز بررسی تخصیص پیدا کردن منابع موجود خواهد بود. این مفهوم نقش بسیار مهمی را در منابع کمیاب به صورت کارآمد و مفید بیان می‌کند به همین دلیل نمی‌توان این مفهوم را تنها به هزینه‌های پولی محدود کرد بلکه هر چیز ارزشمندی که از آن صرف نظر شده باشد نیز جزو هزینه فرصت از دست رفته به شمار می‌رود.

یکی از مسائل اصلی در زمینه اقتصاد تخصیص پیدا کردن منایع به جهت رضایت در نیازهای بشر است حال از آنجایی که نیازهای آدمی نامحدود است و منابع در دست نیز محدود هستند باید به دنبال بهترین راه به جهت تخصیص پیدا کردن منابع بود که یکی از مهم‌ترین این عوامل می‌تواند هزینه فرصت باشد.

آشنایی بیشتر با مفهوم

برای شناخت بیشتر مفهوم هزینه فرصت می‌توان آن را بدین صورت معرفی کرد: زمانی که در خصوص مصرف منابع کمیاب و دارای محدودیت جهت تولید یک کالای مشخص از یک کالای دیگر چشم پوشی کنیم و به اصطلاح کالای دیگر را قربانی کالای معین شده کنیم در این صورت آن کالا با کاهش تولید مواجه می‌شود و در اصطلاح فدای کالای اصلی می‌شود و هزینه در نظر گرفته شده خرج تولید کالای مشخص شده می‌شود، در این صورت به این هزینه، هزینه مصرف می‌گویند.

به عنوان مثالی ساده می‌توان به این مورد اشاره کرد که به طور فرض شما 50 هزار تومان پول دارید و با این پول می‌توانید لباس و یا خوراکی خریداری کنید. اگر شما خوراکی را انتخاب کنید در این صورت هزینه فرصت شما برابر با لباس خواهد بود و اگر لباس بخرید، هزینه فرصت‌تان برابر با خوراکی خواهد بود. حال اگر تعداد انتخاب‌های شما بیش از دو مورد باشد و از بین این موارد یکی را انتخاب کنید در این زمان هزینه فرصت شما برابر با بهترین انتخاب از بین انتخاب‌های دیگر خواهد بود.
این هزینه فرصت معادل بالاترین فرصت و یا فایده‌ای است که از دست رفته و این اتفاق ناشی از انتخابی است که می‌توانستید به جای انتخاب برگزیده با صرف همان منابع و زمان داشته باشید. هزینه فرصت مبنایی به جهت تصمیم گیری و تخصیص پیدا کردن منابع است.

سرمایه گذاری

آیا مفهوم هزینه فرصت با ریسک یکسان است؟

در یک جمله می‌توان ریسک را بدین صورت تعریف کرد که ریسک به معنای عدم آگاهی و اطمینان در مورد نتیجه عملی است که انجام شده است. حال مفهوم ریسک در اقتصاد به معنی احتمالی است که از انحراف بازده واقعی سرمایه گذاری شده از بازده پیش بینی شده حاصل می‌شود. این ریسک می‌تواند شامل از دست رفتن همه و یا تنها بخشی از سرمایه انجام شده باشد.

حال که با مفهوم ریسک آشنا شدید لازم است بدانید که در اقتصاد ریسک به تفاوت بین بازگشت سرمایه فعلی و بازگشت سرمایه‌ای که در نظر گرفته شده است اشاره دارد که می‌تواند تمام یا بخشی از سرمایه اصلی را تحت تاثیر قرار دهد. تفاوت مهم و اصلی که بین هزینه فرصت و ریسک وجود دارد در این است که هزینه فرصت به تفاوت عملکرد فعلی سرمایه گذاری در نظر گرفته شده و عملکرد فعلی سرمایه گذاری دیگر اشاره دارد. در مقابل ریسک به تفاوت بین عملکرد فعلی سرمایه گذاری و عملکرد پیش بینی شده از همان سرمایه گذاری اشاره دارد.

فایده در نظر داشتن هزینه فرصت در زندگی روزمره چیست؟

انسان‌ها در طول روز تصمیمات بسیاری می‌گیرند که برخی اوقات به تصمیمات گرفته شده توجه ویژه‌ای ندارند و فقط از بین دو یا چند انتخاب یک انتخاب را بر می‌گزینند، اما می‌دانید در نظر داشتن این نکته در زندگی روزمره می‌تواند تا چه میزان به انسان و زندگی روزمره او کمک کند؟

در نظر داشته باشید که شما یک فرد شاغل هستید و ترجیح می‌دهید زمانی که سر کار هستید به جهت تهیه غذا، غذای مورد نظر خود را از بیرون سفارش دهید. این انتخاب شاید برای یکی دو روز در ماه انتخاب خوبی به نظر برسد و همین که شما مجبور نیستید غذای خود را از منزل حمل کنید به عنوانی یک مزیت شناخته می‌شود، اما همین سفارش غذا از بیرون طی یک ماه می‌تواند علاوه بر تهدید سلامت بدن شما پس از گذشت مدت زمانی شما را با هزینه بالایی روبرو سازد در حالی که می‌توانستید با تصمیم گیری بهتر هزینه خود را به شیوه بهتری صرف کنید.

همین مثال کوچک می‌تواند شما را به این تفکر باز دارد که ما در طول هر روز تصمیمات مختلفی از این دست می‌گیریم که می‌تواند در طولانی مدت در زندگی ما تاثیرگذار باشد. شاید در وهله اول تصمیم گیری در این زمینه سخت به نظر برسد اما زمانی که به صرفه جویی در هزینه‌های خود فکر کنید می‌توانید به این نتیجه برسید که بهترین راه بهره گیری از این مفهوم مالی در زندگی روزانه خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *