تاریخ امروز :جولای 6, 2020
شاخص کل بورس

شاخص کل بورس چیست؟

شاخص کل بورس چیست؟

این روزها و با گسترش و افزایش سوددهی و جذابیت بازار بورس ایران ، اخبار و اطلاعات مربوط به آن توسط افراد بسیار بیشتری به نسبت قبل دنبال میشود. رشد و سوددهی روزافزون بورس در سال 99 و همچنین رویدادهایی نظیر آزادسازی سهام عدالت ، عرضه اولیه‌های متعدد و همچنین ارائه سهم دولت در شرکت‌های دولتی (فاز اول ، بانک‌ها و بیمه‌ها) ، باعث شد تا بورس با اقبال بسیار زیادی مواجه شود. تا جایی که ثبت نام در سامانه سجام (به جهت احراز هویت) ، برای مدتی دچار اخلال شد و شعب بانک‌های منتخب برای احراز هویت نیز ، علیرغم فرصت 2ماهه سازمان بورس برای احراز هویت ، با شلوغی زیادی مواجه شد.

اما بسیاری از افرادی که در واقع ، تازه وارد به این بازار محسوب میشوند ، آشنایی کافی و لازم را با بورس نداشته و این موضوع ، سبب آن خواهد شد که مشکلاتی برای آن‌ها ، خانواده‌هایشان و همچنین عمومِ مردم ایجاد گردد. همین امر باعث شد تا ما در اسکناس تصمیم به آموزش بورس برای کاربران و بازدیدکنندگان خود بگیریم تا نقش کوچکی در ورود پرسود آن‌ها به بورس داشته و از ضرر و زیانشان به دلیل عدم دانش کافی و وافی جلوگیری کنیم.

برای آموزش مفهومی بورس ، در قدم اول تصمیم داریم تا به تشریح مفهوم شاخص بورس بپردازیم. پس در این مطلب با ما همراه باشید.

شاخص

شاخص (Index) ، در کلام و در معنای کلامی ، به معنای مشخص کننده و معیار سنجش یک چیز است. در بازار بورس ، به شکلی که توضیح خواهیم داد ، این شاخص برای سنجیدن وضعیت عمومی بازار استفاده میشود. در واقع ، شاخص بورس را میتوان به دماسنج بازار تشبیه کرد.

شاخص بورس ؛ میانگین بازده سرمایه

بازدهی ، مهمترین عامل و پارامتر نشاندهنده موفقیت یا عدم موفقیت یک فعالیت سرمایه‌گذارانه است. در بورس تهران ، پارامتر و شاخص نشان‌دهنده بازدهی یا همان شاخص قیمت و بازده نام داشته و در میان عموم مردم ، اخبار و رسانه‌ها نیز از آن با عنوان شاخص بورس تهران یا شاخص کل نام برده میشود.

شاخص کل ، همانطور که گفته شد ، نشان‌دهنده بازده سرمایه‌گذاری است. به همین جهت ، مهمترین و پرکاربردترین شاخصی است که فعالان بازار سرمایه با آن سرو کار دارند. این شاخص ، در واقع ، بیانگر سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌های بورسی است. از این جهت ، تغییرات آن ، که همان تغییرات قیمت سهام (سود یا زیان سرمایه‌گذاران) و در واقع میانگین بازدهی سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران است ، بسیار حائز اهمیت است.

اگر این توضیحِ کوتاه درباره شاخص کل ، هنوز هم برای شما نامفهوم بوده و تصویر مناسبی از مفهوم آن را در اختیار شما قرار نداده است، بهتر است به نحوه محاسبه آن دقت بیشتری کنید.

نحوه محاسبه شاخص کل بورس

شاخص کل ، در واقع جمع وزنی قیمت پایانی سهام‌های بورسی است. برای روشن تر شدن این تعریف ، ابتدا باید قیمت پایانی تعریف گردد. قیمت پایانی ، میانگین قیمت‌هایی است که آن سهم ، در طول روز ، مورد داد و ستد قرار گرفته و خرید و فروش شده است.

نکته قابل توجه آنکه قیمت آغازین یک سهم در هرروز ، همان قیمت پایانی آن سهم در روز گذشته است و نه آخرین قیمت معامله شده آن سهم در روز گذشته.

برای مثال ، میتوان گفت زمانی که شاخص کل رشد 2 درصدی داشته باشد ، این بدین معناست که میانگین قیمت پایانی سهام شرکت‌های بورسی با 2 درصد افزایش مواجه بوده است.

با تعریف قیمت پایانی ، تعریف نحوه محاسبه شاخص کل بیشتر روشن میشود. یکبار دیگر آن را باهم مرور میکنیم : «شاخص کل ، جمع وزنی قیمت پایانی سهام‌های بورسی است.» اما چرا جمع وزنی؟

سهام شرکت‌ها در بورس ، میزان متفاوت و ارزش کل متفاوتی باهم دارند. مثلاً ممکن است یک شرکت ، 10 درصد از سهام خود به ارزش 1 میلیارد را عرضه کرده باشد و شرکتی دیگر ، 3درصد از سهام خود را به ارزش 2 میلیارد عرضه کرده باشد. در نتیجه ، قیمت هر سهم آن ها نیز احتمالاً باهم برابر نیستند. (نحوه ارزشگذاری و تقسیم کل سهم عرضه شده به واحد سهام توسط شرکت بورس انجام میشود.)

در نتیجه وزن و اثرگذاری هر شرکت در بازار سهام ، با شرکتی دیگر متفاوت است. در شاخص کل نیز ، این وزن رعایت شده و هر شرکت به نسبت ارزش خود در برابر شرکت های دیگر در شاخص کل اثرگذار است.

سرمایه گذاری

آیا شاخص کل ، نشان‌دهنده واقعیت بازار سهام است؟

سوال مهمی که حتی بسیاری از کارشناسان بصورت جدی آن را مطرح و از طریق آن به روند رو به رشد شاخص کل بورس تهران شبهاتی وارد میکنند ، این است که آیا واقعاً افزایش شاخص کل بورس ، نشانگر دقیقی از وضعیت بازار است؟ و آیا شاخص کل ، واقعیت بازار سهام را به نمایش میگذارد؟ پاسخ به این سوال ، کمی تردیدآمیز است.

همانطور که در شیوه محاسبه توضیح داده شد ، شاخص کل جمع وزنی قیمت‌های پایانی است. یعنی هر شرکت ، بر اساس ارزش و سهم متفاوت خود از شرکت های دیگر در این شاخص اثرگذار است.

حال ، درنظر بگیرید که حال کل بورس بد باشد بجز شرکت‌های بزرگ و اثرگذار. در آن صورت چه اتفاقی رخ میدهد؟ در آن صورت ، شاخص کل احتمالاً مثبت است ، اما اکثر شرکت‌های بورسی (به لحاظ تعداد) ممکن است منفی باشند.

این امر ، موضوعی است که باعث شده تا برخی کارشناسان ، شاخص کل را عاملی برای مثبت یا منفی نشان دادن غیرواقعی وضعیت بازار بورس در رسانه ها بدانند. موضوعی که با شاخص هم وزن بورس ، سعی بر اصلاح آن شده است.

در آپدیت بعدی این مطلب ، شاخص هم وزن بورس به تقضیل توضیح داده خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *