تاریخ امروز :ژوئن 17, 2021
بورس کالا چیست و چگونه می‌توان به آن وارد شد؟

بورس کالا چیست و چگونه می‌توان به آن وارد شد؟

بورس؛ کلمه‌ای که این‌روزها بیشتر از هر کلمه اقتصادی دیگر به گوشمان می‌رسد. در یکی دو سال گذشته احتمالا همه ما اطلاعات خوبی درباره بورس و سازوکار چگونگی انجام معامله درآن کسب نموده‌ایم. حتی شاید خودمان هم چندین و چندبار با استفاده از سامانه‌های آنلاین که کارگزاری‌ها در اختیارمان قرارداده‌اند، دست به انجام معاملات گوناگون زده باشیم.
شرکت بورس ایران، شرکت فرابورس ایران، شرکت بورس کالای ایران؛ همه این‌ها شرکت‌هایی هستند که زیرنظر سازمان بورس و اوراق بهادار با مکانیزم‌ها و قوانین مختص به خود، اقدام به پذیره نویسی شرکت‌های واجد شرایط می‌کنند. ما در این مقاله قصد داریم تا درباره بورس کالا صحبت کنیم. اگر مایلید اطالاعاتی درباره بورس کالا داشته باشید با ما در ادامه مقاله همراه باشید.

تعریف بورس کالا برای آشنایی بیشتر

در مطالب قبلی بخش بورس و سهام سایت اسکناس درباره فرابورس، تفاوت عرضه اولیه در بورس و فرابورس، سود سرمایه گذاری بورس، راه های سرمایه گذاری در بورس، بهترین زمان خرید و فروش سهام و … صحبت کرده ایم. در مرحله اول باید ببینیم بورس کالا چه هست و چه تعریفی می‌توانیم برای آن داشته باشیم؟
بورس کالا مشابه بورس اوراق بهادار، بازاری است که درآن داد و ستد انجام می‌گیرد. با این تفاوت که درآن همانطور که از اسمش پیدا است کالاهای خام و فرآوری نشده مانند گندم، برنج، پنبه، فلزات و … معامله می‌شود.
وجود مشکلات و محدودیت‌های بازار سنتی، عدم شفافیت کشف قیمت و عدم وجود تضمین‌های لازم برای معامله‌گران موجب راه‌اندازی بازارهایی مثل بورس کالا شده است.
از جمله مهمترین ویژگی‌های بورس کالا می‌توان به وجود نهادهای لازم اشاره کرد که با درنظر گرفتن مقررات از حقوق تولیدکنندگان، مصرف کنندگان و بازرگانان حمایت می‌کنند.

بورس کالا در ایران

بورس کالا در ایران

فعالان بورس کالا معمولا دو دسته هستند:

1- افراد کم‌ریسک‌پذیر که قصد در امان ماندن از نوسانات قیمتی را دارند مثل: تولیدکنندگان کالا و مصرف کنندگان عمده

2- افراد با ریسک‌پذیری بالا که از نوسانات قیمتی استقبال می‌کنند و به دنبال کسب سود حداکثری هستند.

امروزه صدها بورس کالای مدرن در دنیا فعال هست که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به بورس تجاری شیکاگو، بورس کالای نیویورک، بورس کالای توکیو و موارد مشابه دیگر اشاره کرد.

بورس کالا در ایران چگونه است؟

از آن‌جایی که بازار ایران سابقه‌ای سنتی دارد همیشه با مشکلات و محدودیت‌هایی رو به رو بوده است. علی‌رغم پتانسیل بالای این بازار به دلیل عدم وجود ساختار مناسب بازدهی قابل قبولی درآن وجود نداشته است.

مشکلات و محدویت‌های بازار کالا در ایران عبارت‌اند از:

  • عدم وجود سیستم ناظر
  • نبود نظام قیمت گذاری شفاف
  • نوسان‌های کاذب قیمت
  • نبود داده و سیستم پردازش جهت تصمیم‌گیری مناسب
  • عدم امکان مدیریت ریسک

با توجه به این موارد نیاز به ایجاد بازاری ساختارمند ومنسجم، احساس می‌شد. در همین راستا در شهریور سال 1382، بورس فلزات به عنوان اولین بورس کالای ایران فعال شد و یک سال بعد، در شهریور سال 1383بورس کالای کشاورزی هم فعالیت خود را آغاز کرد. بعد از آن براساس مصوبه‌ی شورای عالی بورس و قانون جدید اوراق بهادار با ادغام بورس فلزات و کشاورزی موجبات تشکیل بورس کالای ایران در مهرماه سال 1386 فراهم شد.
مهم‌ترین اهداف و اثرات بورس کالا

سرمایه گذاری
  • اطلاع رسانی درباره وضعیت بازار داخلی و خارجی کالاها جهت افزایش سطح دانش فعالان بازار
  • توسعه سرمایه‌گذاری و ارائه تسهیلات مالی جهت خرید و فروش
  • امکان مدیریت ریسک در بازار
  • شفافیت قیمت‌ها بر اساس عرضه و تقاضا
  • نظارت و ساماندهی بازار
  • تسهیل معامله بر اساس قانون

چگونگی انجام معاملات در بورس کالا

این معاملات در قالب قراردادهای استانداردی انجام می‌شود و به طورکلی انواع قراردادها برای داد و ستدد به این شرح است:

  • قرارداد نقدی (تحویل فوری)
  • قرارداد سَلَف
  • قرارداد نسیه
  • قرارداد آتی
  • قرارداد اختیار معامله
  • قراردادهای صلح
  • قراردادهای خاص موضوع ماده 10 قانون مدنی
  • قراردادهای معاوضه

در بورس‌های دنیا داد و ستدها معمولا به صورت قراردهای آتی و اختیار معامله است

انجام معاملات در بورس کالا

انجام معاملات در بورس کالا

مراحل فرآیند معامله در بورس کالا

این فرآیند در چهار مرحله انجام می‌گیرد:

  • درخواست خرید یا فروش مشتری به کارگزار و ارائه این سفارش از طریق کارگزاری در تالار معاملات
  • اجرای سفارش به روش حراج حضوری و ثبت معامله در سیستم توسط ناظر معاملات
  • آغاز داد و ستد، پردازش اطلاعات و تهیه گزارش نهایی
  • تسویه حساب اتاق پایاپای با کارگزارن و تسویه حساب کارگزار با مشتری

کارگزاری‌ ها را می‌توان شرکت‌هایی در نظر داشت که پل ارتباطی میان سرمایه گذاران و شرکت بورس اوراق بهادار را ایجاد می‌کنند، برای آشنایی بیشتر با بهترین کارگزاری ها می توانید، مطلب “بهترین کارگزاری‌ های بورس کدام کارگزاری‌ها است؟” را در سایت اسکناس مطالعه کنید.

مزایای بورس کالا چیست؟

  • ایجاد اطمینان در نزد خریدار و فروشنده
    اصالات کالاهایی که در این بورس قابل معامله هستند تایید شده است. علاوه بر این اصالت خریدار و فروشنده هم مورد تایید قرار می‌گیرد.
  • کشف نرخ واقعی
    در بورس کالا، کشف نرخ بر اساس عرضه و تقاضا و رقابت بین خریداران و فروشندگان است. همه عوامل تاثیر نسبی خود را مستقیما روی قیمت‌ها خواهند داشت.
  • شفافیت
    در بورس کالا، خریدار، فروشنده و معاملات آن‌ها به صورت شفاف در معرض دید همگان قرار می‌گیرد و به این ترتیب امکان انجام معاملات صوری و دستکاری قیمت‌ها وجود نخواهد داشت.
  • جبران خسارت
    جبران خسارت در تسویه و تحویل کالا از طریق اتاق پایاپای انجام می‌شود و نیازی به طرح شکایت در مراجع قضایی و صرف وقت نیست.
  • تامین مالی
    دو طرف معامله می‌توانند داد و ستد را به صورت تسویه یا خرید سَلَف انجام دهند و بانک‌ها می‌توانند براساس اسناد معتبر به خریدار وام اهدا کنند.
  • بخشودگی مالیاتی
    طبق قانون توسعه ابزارهای جدید 10% از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهی که در بورس کالا معامله می‌شوند بخشیده می‌شود.
  • عدم نیاز به تبلیغات گسترده
  • جمع‌آوری اطلاعات
  • معاملات ساختارمند و مکانیزه

محدودیت‌های بورس کالا

حجم خرید در معاملات بورس کالا باید از حد معینی مثلا 20 یا 110 یا … تن در رینگهای مختلف کمتر باشد. بعضی از کالاها به صورت سبد انتخاب می‌شوند و خریدار حق انتخاب ندارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مقالات بعدی با ما همراه باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *